Hơn 50 triệu, một chiếc Quantum, và câu chuyện tôi không ngờ
Tôi mua Dat Bike Quantum đời đầu từ cuối năm 2023, gần 3 năm rồi. Hơn 50 triệu tính cả lăn bánh, đủ để mua một con xe xăng ngon lành, hoặc hai cái iPhone, hoặc nửa chuyến đi Nhật.
Nhưng tôi chọn con xe điện.
Lý do thì... không lãng mạn gì đâu. Thấy nó trên mạng, nhìn thiết kế khác hẳn mấy con xe điện ship đồ ngoài đường. Tra thông số thấy pin đi được xa, chạy được 100 km/h. Kiểu xe máy điện mà không giống xe máy điện. Cứng cáp hơn. Ngầu hơn.
Mà thôi, nói thẳng: tôi mua vì nó đẹp. Đàn ông thì vậy, thấy đẹp là mua. Lý do kỹ thuật thêm vào sau cho có vẻ lý trí.
Cái ngày nhận xe
Ngày nhận xe, tôi như thằng nhỏ được cho quà. 144 cân, nặng hơn cả tôi. Dắt xe ra khỏi showroom mà mồ hôi ướt lưng, chưa kịp vặn ga đã thở hổn hển.
Lần đầu chạy, im lặng đến rợn người. Không tiếng nổ, không rung, không khói. Chỉ có tiếng "vù" rất nhẹ rồi xe lao đi. Cái cảm giác đó lạ lắm. Như đang lái một con tàu vũ trụ mà ai đó quên bật loa.
Về đến nhà, hàng xóm ra nhìn. Mấy ông xe ôm đầu ngõ hỏi: "Xe gì đấy? Bao nhiêu?" Tôi bảo: "Dat Bike, hơn 50 triệu." Im phắc. Rồi một ông bảo: "Điện hả? Hết pin giữa đường làm sao?"
Câu hỏi kinh điển. Mà tôi cũng chả biết trả lời gì cho ngầu.
Sống với Quantum
Nói thật, đi Quantum sướng. Mỗi tháng tiền điện sạc xe bằng hai ly cà phê. Không phải ghé cây xăng, không ngửi mùi khói, buổi sáng đi làm yên tĩnh đến mức nghe được tiếng chim hót.
Nhưng cũng có cái khổ. Phuộc cứng, đi qua ổ gà mà răng va vào nhau cầm canh. Tay ga bên phải to hơn bên trái, đi xa là mỏi tay như đang bóp bưởi. Rồi cái tiếng "hú" nhẹ khi chạy nhanh, đủ để bạn bè hỏi: "Sao xe kêu thế?"
Mà kệ. Xe nào chẳng có cái dở. Mỗi lần ngồi lên, vặn ga, cảm giác vẫn sướng. Kiểu sướng của thằng biết mình đang đi một con xe khác biệt. Dù thỉnh thoảng phải giải thích cho cả thế giới rằng "Không, pin không nổ đâu."
Rồi tôi đọc được bài phỏng vấn ông founder
Tối đó, lướt VnExpress, thấy bài phỏng vấn Nguyễn Bá Cảnh Sơn, CEO Dat Bike. Bấm vào vì tò mò muốn biết ông nào làm ra cái xe mình đang đi.
Đọc xong mà ngồi im mất mấy phút.
Không phải vì câu chuyện hay. Mà vì tôi không ngờ chiếc xe mình đang đỗ dưới nhà, cái xe mình chạy đi làm mỗi ngày, mình chửi vì phuộc cứng, mình khen vì tiết kiệm. Nó được sinh ra từ một quãng đường kinh khủng đến vậy.
1.238 tỉ đồng huy động. 6 lần suýt chết. Nhân sự từ 7 xuống 3. Có lúc sáng dậy nằm trên giường nghĩ "Thôi không làm nữa."
Cái phuộc cứng, hóa ra có lý do
Sơn kể rằng sau khi mẫu xe thứ hai thành công, anh nghe lời sách vở, bỏ sản phẩm ra ngoài để "làm quy trình". Tuyển người thay, nhân sự phình, chi phí phình. Mẫu xe thứ ba ra mắt, giá quá cao, thị trường không mua, dòng tiền chỉ còn tính bằng tuần.
Anh phải hủy cả mẫu xe thứ tư đã đổ khuôn xong, ngồi 6 tháng làm lại sản phẩm từ đầu.
Tôi đọc đến đây mà nhìn xuống con Quantum đỗ dưới nhà, nghĩ khác hẳn. Cái phuộc cứng đó, cái tay ga to đó, có khi là dấu vết của một lần làm lại. Của một giai đoạn mà "đủ tốt để sống" quan trọng hơn "hoàn hảo để chết". Founder phải chọn: làm xe đẹp mà phá sản, hay làm xe chưa tròn mà còn thở để sửa tiếp.
Tự dưng bớt cáu chuyện phuộc.
Ông ấy cũng từng ngồi lắp xe một mình trong mưa tuyết
Năm đầu ở Mỹ, Sơn tự mày mò một mình. Học điện tử, cơ khí, pin. Cả tháng không gặp ai. Có hôm trời rất lạnh, một mình ngồi lắp xe ngoài sân, mưa tuyết hắt vào mặt. Nhìn sang bên cạnh, cả gia đình hàng xóm ngồi ăn cơm ấm cúng trong nhà.
Từ hôm sau dậy, cứ nằm trên giường nghĩ: "Thôi không làm nữa."
Tôi, một thằng cũng từng startup, cũng từng chết hụt, rồi có lần chết hẳn, đọc mà hiểu. Khởi nghiệp không giết bạn bằng một cú đánh lớn. Nó mòn bạn bằng những ngày rất đời thường. Đau nhất không phải thiếu tiền. Đau nhất là bắt đầu nghi ngờ chính mình. Nghi ngờ thời gian mình đang ném vào đây có đáng hay không.
1.000 người chê, nhưng tôi đã mua
Hồi lên Shark Tank, xe Dat Bike còn chạy "cà giật". 1.000 người xem thì 900 người chê. Nhưng đơn hàng vẫn đổ về fanpage. Có người hoãn cả đám cưới để chờ rước dâu bằng Dat Bike.
Đọc đến đây tôi phì cười. Vì tôi cũng là một trong những thằng đó. Biết xe chưa hoàn hảo, biết phuộc cứng, biết tay ga to, biết hết pin giữa đường thì khổ. Nhưng vẫn móc hơn 50 triệu ra mua.
Tại sao? Vì tôi không mua một chiếc xe. Tôi mua cái khác biệt. Mua cái tinh thần "xe Việt mà đi ngầu như xe ngoại". Mua cái cảm giác vặn ga mà không có tiếng nổ. Mua cái chuyện để kể mỗi khi ai hỏi "xe gì đấy?"
Đừng nhầm giữa người có ý kiến và người có nhu cầu. 1.000 người chê trên mạng chẳng bỏ đồng nào. Mấy thằng chịu móc tiền ra, dù xe chưa đẹp, chưa có đăng kiểm, mới là thị trường thật.
"Vốn liếng" của ông ấy, và của tôi
Sơn nói một câu mà tôi nghĩ mãi: "Nếu Dat Bike chết, tôi vẫn còn vốn liếng là rất nhiều sai lầm."
Tôi hiểu câu đó. Vì tôi cũng từng startup. Cũng từng chết hụt. Rồi có lần chết hẳn.
"Vốn liếng" mà Sơn nói không phải tiền mặt. Không phải danh thiếp. Nó là đống sai lầm đã được trả giá bằng thời gian, tiền bạc, lòng tự trọng, những đêm mất ngủ. Để rồi sau cùng được chuyển hóa thành một cách nghĩ khác.
Không còn ngây thơ nữa. Không còn nghĩ cứ giỏi là thắng. Không còn lẫn lộn giữa nhiệt huyết và năng lực.
Sáng nay ra bãi xe, nhìn con Quantum nằm đó. Có vài vết xước, do mình đánh rớt, do mình đỗ ẩu. Cái phuộc vẫn cứng. Tay ga vẫn to.
Nhưng tôi nhìn nó khác rồi. Không còn nhìn như một chiếc xe máy điện hơn 50 triệu. Mà như một thứ sinh ra từ mưa tuyết, từ những đêm founder nằm nghĩ "thôi không làm nữa", từ lần cắt nhân sự từ 7 xuống 3, từ cái khuôn xe thứ tư bị hủy khi đã đổ khuôn xong.
Ngẩng đầu lên mà nhìn, thị trường Việt Nam là của anh V, số nhỏ sẽ yêu Dat Bike nhưng liệu có đủ sống. Nhìn ra thế giới thì sông rộng biển dài, mà có mấy nước đi xe máy. Khó.
Buồn cho một người đẹp.
Nhưng có lẽ, cái đáng sợ nhất không phải Dat Bike sống hay chết. Cái đáng sợ nhất là thằng founder kia. Hắn đã ngã đủ, đau đủ, sửa đủ rồi. Lần sau nếu đứng dậy, hắn sẽ không còn ngây thơ nữa.
Còn tôi, sáng mai vẫn vặn ga đi làm. Yên lặng. Như mọi ngày.
Nguồn tham khảo:
Nhận xét
Đăng nhận xét